Oedeemtherapie en lymfedrainage
Lymfoedeem is een ophoping van vocht in weefsel, bijvoorbeeld in een arm of been. Het is het gevolg van stoornissen in de afvoer van lymfevocht. Meestal zijn dit blijvende stoornissen en heeft dit blijvende consequenties voor een patiënt.
Er zijn verschillende vormen van lymfoedeem:
- Secundair lymfoedeem: nadat er lymfknopen verwijderd zijn door een operatie of als complicatie van bestraling. Bijvoorbeeld na het weghalen van lymfknopen uit de oksel bij een borstoperatie als gevolg van borstkanker.
- Primair lymfoedeem: dit is een aangeboren vorm van lymfoedeem waarbij het lymfsysteem niet voldoende is aangelegd.
- Lipoedeem: hierbij is er een stoornis in de aanmaak van vetweefsel en is de afvoer van lymfe via de lymfvaten niet optimaal. Het gevolg is een onderhuidse ophoping van vet(lip) en vocht(oedeem).
De behandeling van lymfoedeem richt zich op vermindering van de aanmaak van lymfevocht en verbetering van de afvoer van lymfevocht. De therapie bestaat in de regel uit 2 fasen. De eerste is een fase van intensieve behandeling waarbij zoveel mogelijk de zwelling wordt verminderd en deze bestaat uit vier onderdelen:
- Voorlichting over oorzaak en gevolg van het lymfoedeem en daarbij uitleg en advies over maatregelen die de patiënt zelf kan treffen om het oedeem te verminderen.
- Compressietherapie: door middel van het bandageren van een been of arm met lymfoedeem wordt een continue druk aangebracht die het uittreden van vocht tegengaat en de afvoer van lymfe ondersteunt.
- Manuele lymfdrainage: een lichte massagetechniek waarbij de afvoer van lymfevocht sterk gestimuleerd wordt.
- Oefentherapie om zelf de afvoer van lymfevocht te stimuleren.
Als het niet waarschijnlijk lijkt dat er nog meer zwelling zal verdwijnen, gaat de tweede fase in.
In deze fase staat de compressietherapie voorop (meestal door middel van een kous) en zijn de oefeningen belangrijk. Deze twee, gecombineerd met de adviezen en voorlichting van de therapeut, zullen ervoor zorgen dat het oedeem beheersbaar blijft.
